CENTEA xin giới thiệu đến Thầy Cô và các bạn Top 100 công cụ ICT dành cho học tập của năm 2008, danh sách vừa được cập nhật ngày 18/9/2008. Đây là một tổng hợp khá toàn diện và thú vị về các công cụ ICT được 204 chuyên gia giáo dục và công nghệ từ nhiều học viện, trường đại học, công ty, tổ chức đào tạo từ khắp nơi trên thế giới cùng tham gia đóng góp.

Các chuyên gia đã chia sẻ 10 công cụ học tập thường được mỗi người sử dụng để học tập, nâng cao năng suất làm việc của cá nhân hoặc để tạo ra các giải pháp học tập cho người khác.

Điểm mặt anh tài

Các chuyên gia của CENTEA sẽ điểm qua vài “anh hào” trong Top 100 này cùng với vài ghi nhận về tình hình ứng dụng ICT trong giáo dục trên thế giới và tại Việt Nam.

1. Đứng đầu bảng xếp hạng Top 100 là một cái tên khá lạ với cộng đồng giáo viên Việt Nam: công cụ del.icio.us (www.delicious.com). Đây là công cụ miễn phí dùng để đánh dấu (bookmark) trực tuyến. Chúng ta có thể dùng công cụ này để đánh dấu các trang web hay, sắp xếp các trang web theo các thể loại riêng, và chia sẻ danh sách bookmark với những người khác như: bạn bè, học sinh, đồng nghiệp, …

CENTEA cũng đã từng có bài giới thiệu về Aboogy với chức năng tương tự.

2. Xếp thứ 2 trong danh sách là trình duyệt web Firefox (www.mozilla.com/firefox). Đây là một trình duyệt mã nguồn mở và miễn phí, đi cùng với trình duyệt Firefox là hàng ngàn add-on được cộng đồng người dùng phát triển nhằm giúp tăng cường và mở rộng khả năng của trình duyệt.

Trên giaovien.net, CENTEA từng có bài giới thiệu trình duyệt Firefox.

3. Anh tài thứ 3 trong danh sách là Skype (www.skype.net), một công cụ miễn phí dùng để giao tiếp, trao đổi và hợp tác trực tuyến. Với công cụ này, chúng ta có thể giao tiếp bằng văn bản hay giọng nói với người khác cũng có sử dụng Skype, hoặc dùng tài khoản Skype để gọi điện thoại trực tiếp từ PC đến máy điện thoại để bàn. Skype có phần tương đồng với phần mềm Yahoo Messenger mà chúng ta hay dùng về mặt nhắn tin và voice chat, tuy nhiên đi kèm với Skype là một số add-on cho phép cộng tác trực tuyến như các bảng vẽ dùng chung (whiteboard), các công cụ ghi âm, ghi hình, …
Có lẽ Thầy Cô và các bạn bắt đầu không hiểu về những công cụ này. Chúng giúp ích gì cho học tập cơ chứ? PowerPoint đi đâu rồi? Violet sao không hiện diện? Xin hãy bình tĩnh và đọc tiếp.

4. Bốn công cụ hạng 4, 5, 8 và 9 đều thuộc về các sản phẩm của hãng Google:

Google Reader (công cụ đọc tin) – hạng 4
Google Search (công cụ tìm kiếm) – hạng 5
Google Docs (chương trình soạn thảo chạy trực tiếp trên nền web) – hạng 8
Blogger (chức năng tạo blog như Wordpress) – hạng 9 (xin xem thêm bài giới thiệu Blogger trên giaovien.net)

5. Xếp hạng thứ 6 chính là Wordpress (wordpress.com): một công cụ mã nguồn mở và miễn phí để tạo các blog.

Xin xem thêm bài hướng dẫn sử dụng Wordpress trên giaovien.net

6. Và đứng ở hàng thứ 7 là MS PowerPoint, một công cụ tạo các bài trình diễn, thuyết trình quá quen thuộc với chúng ta.

Trên website giaovien.net, Thầy Cô và các bạn có thể tìm thấy khá nhiều bài hướng dẫn sử dụng và bài giảng được tạo từ chương trình PowerPoint.

7. Hạng 10 trong Top 100 là Moodle (moodle.org), một hệ thống mã nguồn mở và miễn phí, có chức năng quản lý các khóa học.

Thầy Cô có thể xem thêm tại link này về việc sử dụng các hệ thống quản lý học tập trong giáo dục.

Tiếp nối danh sách, chúng ta sẽ còn thấy nhiều cái tên như Audacity (phần mềm mã nguồn mở, có chức năng thu âm, chỉnh sửa âm thanh), Wikipedia (từ điển trực tuyến, cho phép nhiều người cùng đóng góp vào một chủ đề), Gmail (hệ thống email của Google, lại là gã khổng lồ Google).

Qua một loạt các tên của các công cụ trên, Thầy Cô và các bạn có những nhận xét gì?

Phân tích

Chúng ta hãy cùng đi qua một vài nhận xét và đưa ra các nhận định đánh giá ban đầu.

- Thứ nhất: trong Top 10 công cụ đầu tiên, chỉ có duy nhất 1 công cụ (chương trình PowerPoint của Microsoft) là phần mềm thương mại, 9 công cụ còn lại đều là phần mềm mã nguồn mở hoặc miễn phí. Xu hướng này còn trải rộng ra cho toàn bộ danh sách 100 công cụ. Điều này thể hiện trào lưu dùng nguồn mở hoặc các phần mềm miễn phí nhằm giảm chi phí cho công tác giảng dạy và học tập.

- Thứ hai: phần lớn các công cụ (trừ PowerPoint) là phần mềm chạy trên nền web. Đây là xu hướng hiện nay và được gọi với cái tên khá mỹ miều: “điện toán đám mây” (cloud computing) hoặc "phần mềm như dịch vụ” (SaaS – Software as a Service), có thể hiểu nôm na là chúng ta không cần cài đặt các phần mềm trên máy tính của mình nữa, chúng ta chỉ cần truy cập vào web và trên đó chúng ta sẽ có các tiện ích, tài nguyên, ứng dụng, năng lực tính toán và lưu trữ, và các dịch vụ khác (dạng như dịch vụ email, lịch, phần mềm văn phòng, kiểm tra virus) – được cấp phát trên Internet.

- Thứ ba: công cụ PowerPoint chỉ đứng thứ 7 trong bảng xếp hạng, đứng sau: del.icio.us, Firefox, Skype, Wordpress, Google Search, …nhưng tại Việt Nam, khi nhắc về chương trình được sử dụng rộng rãi nhất trong giáo dục để giảng dạy, đó chắc hẳn là PowerPoint. Vì sao có sự chênh lệch như vậy?

Rất đơn giản!

Nếu Thầy Cô và các bạn quan sát kỹ các công cụ trong bảng xếp hạng thì chúng ta dễ dàng nhận thấy xu hướng của thế giới đang dùng công cụ ICT trong dạy học với trọng tâm “người học tích cực, chủ động và chia sẻ trong học tập”.

Công cụ tìm kiếm (search) và trình duyệt web giúp người học và người dạy tìm kiếm các nguồn tư liệu, công cụ blog giúp giáo viên và học sinh giao tiếp và học tập, công cụ Skype giúp giáo viên và học sinh giao tiếp trực tiếp, để trao đổi hoặc giải đáp các thắc mắc cho học sinh. Chúng ta thấy rõ xu hướng “cộng tác và chia sẻ” chiếm một vai trò chủ đạo.

Quay lại với tình hình ở Việt Nam, nơi mà việc ứng dụng CNTT trong dạy học mới bước những bước chập chững đầu tiên so với trình độ thế giới, theo phân phối chương trình - SGK, điều kiện cơ sở vật chất, mô hình giáo dục chủ đạo hiện nay vẫn là “lấy giáo viên làm trung tâm”.

Do đó, việc sử dụng chủ yếu các chương trình trình diễn như PowerPoint, Violet là điều dễ hiểu. Giáo viên soạn bài giảng, tìm hình ảnh, đoạn phim, sau đó đưa vào file PowerPoint để trình chiếu trong lớp.

Mặc dù chúng ta nói rằng giúp cho học sinh chủ động, sáng tạo, tham gia nhiều hơn trong giờ giảng, nhưng công cụ thông tin vẫn đang nằm trong tay giáo viên, giáo viên vẫn dẫn dắt và “mớm” bài cho học sinh. Do đó, học sinh “tích cực” nhưng là “tích cực đi theo giáo viên”, các em chưa hề tự mình chủ động phát triển, chia sẻ và cộng tác với các bạn đồng học - một xu hướng mà thế giới đang theo đuổi.

Nếu Thầy Cô từng tham gia các chương trình Intel Teach, Micorsoft - PiL, chúng tôi tin chắc rằng Thầy Cô sẽ nhận ra ngay xu hướng hiện nay của thế giới: "Trao công cụ ICT vào tay học sinh để các em học tập, cộng tác và chia sẻ".

Kết luận

Bên trên là vài ý kiến phân tích của CENTEA thông qua bảng xếp hạng 100 công cụ học tập của năm 2008. Chúng tôi hy vọng rằng Thầy Cô và các bạn đã thu thập được một số kiến thức thú vị và hiểu hơn phần nào bức tranh ứng dụng ICT trong giảng dạy trên thế giới.

Nỗ lực không ngừng giới thiệu các công cụ ICT hữu ích trong giảng dạy và phổ biến các xu hướng ứng dụng trên thế giới đến với cộng đồng giáo viên Việt Nam chính là một trong những sứ mạng và là niềm vinh dự  to lớn của Trung tâm hỗ trợ giáo viên – CENTEA.

Thầy Cô và các bạn có thể tham khảo toàn bộ Danh sách 100 công cụ học tập năm 2008 tại đây và danh sách 204 thành viên đã đóng góp ý kiến tại đây.

Lưu ý: danh sách này sẽ được thường xuyên cập nhật tại địa chỉ trên.


Hà An – www.giaovien.net

---

• Giới thiệu Chương trình MyEqText 2.0 (21/10/2008)
• Làm thế nào để tạo trò chơi Trúc xanh trong PowerPoint? (18/10/2008)
• Giới thiệu Chương trình thiết kế và trình chiếu câu hỏi trắc nghiệm (15/10/2008)
• Giới thiệu Chương trình thiết kế ô chữ bằng MS. Access (04/10/2008)
• Tạo ô chữ trong PowerPoint bằng ứng dụng VBA (29/09/2008)
• Hướng dẫn tạo slide trả lời trắc nghiệm trong PowerPoint - phần 2 (24/09/2008)

• Giới thiệu các bài viết về phần mềm Crocodile (17/09/2008)
• Sử dụng Hệ thống quản lý học tập (LMS) trong giáo dục (08/09/2008)
• Kiểm tra trắc nghiệm trên mạng nội bộ với ED Quiz Server 2.1 (01/09/2008)
• Hướng dẫn tạo slide trả lời trắc nghiệm trong PowerPoint (28/08/2008)
• Ứng dụng Công nghệ thông tin trong giáo dục (24/08/2008)
• Hướng dẫn tạo file PDF (22/08/2008)

---