Bạn có yêu thích môn bóng đá không? Nếu yêu thích thì có bao giờ bạn băn khoăn suy nghĩ về cách gọi những người vẽ mặt xanh đỏ, đang cuồng nhiệt hò hét cổ vũ trận đấu trên khán đài là “cổ động viên” mà không gọi là “cổ vũ viên” ?

Theo từ điển tiếng Việt, “cổ động” có nghĩa là tuyên truyền, vận động bằng nhiều hình thức như khuyên nhủ, dùng sách báo, tranh ảnh, phim kịch… nhằm lôi cuốn số đông người tham gia vào hoạt động xã hội, chính trị nào đó như ta vẫn thường nói: cổ động cho cuộc bầu cử, thi vẽ tranh cổ động…

Còn “cổ vũ” có nghĩa là khuyến khích mạnh mẽ làm cho (ai đó) hào hứng, hăng hái để (họ) cố gắng hơn, nhiệt tình hơn trong hoạt động như: nguồn cổ vũ lớn lao, cổ vũ học sinh tham gia cuộc thi.

Tuy nhiên, khi xem những trận bóng đá chúng ta lại thấy các khán giả hâm mộ túc cầu giáo thi nhau hò hét khản cổ, thổi kèn, đánh trống, huơ chân múa tay trên khán đài để cổ vũ bóng đá lại được gọi là các “cổ động viên”. Như vậy, chính xác phải gọi họ là “cổ vũ viên” mới đúng chứ?

Tìm về nguồn gốc, “cổ vũ” và “cổ động” là hai từ có xuất xứ từ tiếng Hán; trong đó, “cổ” có nét nghĩa là đánh trống, còn “vũ” có nét nghĩa là nhảy múa và “động” có nét nghĩa là hoạt động.

“Cổ vũ” có nghĩa là đánh trống và múa còn “cổ động” có nghĩa là rung khua cho mọi người chú ý. Nét nghĩa gốc của các từ Hán – Việt “cổ vũ” và “cổ động” hiện nay đã bị mai một và các từ ấy đang được sử dụng theo một nghĩa không còn đúng với nghĩa gốc.
Các bạn có biết vì sao không? Có lẽ hiện nay những người cổ vũ cho môn thể thao vua này cuồng nhiệt quá mức. Họ không chỉ làm cho mọi người chú ý bằng cách cổ vũ, mà họ còn đánh trống và cả đánh … nhau nữa; không chỉ cổ vũ bằng cách múa may mang tính nghệ thuật mà còn cả động thủ múa võ vào những khán giả cổ vũ cho đội bạn; họ hò hét, chửi thề, văng tục nữa… Thậm chí trở thành những hô-li-gân gây rối trật tự công cộng. Cho nên, nếu gọi họ bằng từ “cổ vũ viên” sẽ không được thích hợp cho lắm với những hoạt động của họ trong khi cổ vũ trận đấu. Vì việc cổ vũ của họ không còn là cổ vũ nữa mà đã tiến gần đến, thậm chí còn vượt quá mức khái niệm cổ động !

Do đó, không ai còn gọi họ là “cổ vũ viên” nữa, mà phải gọi - như hiện đang được gọi đúng thực chất của nó - là “cổ động viên” bóng đá !!!

Tiếng Việt quả là kì thú, phải không bạn?

Th.S Đỗ Thành Dương - Bộ môn Ngữ văn
Giảng viên - Trường Dự bị đại học dân tộc trung ương Nha Trang