CENTEA vừa nhận được bài viết "Đề xuất một cách phân chia lớp và phân công giảng dạy ở trường Dự bị đại học - Nhìn từ góc độ bộ môn Ngữ văn" của ThS. Đỗ Thành Dương, Trưởng bộ môn Ngữ văn của Trường Dự bị đại học dân tộc Trung ương Nha Trang, chúng tôi xin giới thiệu cùng quý Thầy Cô và các bạn bài viết trên.



1. Quy chế tuyển chọn, tổ chức đào tạo học sinh hệ dự bị đại học và xét tuyển vào đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp đối với học sinh hệ dự bị đại học (Ban hành kèm theo Quyết định số 09/2005/QĐ-BGD&ĐT ngày 29/3/2005 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT) , thay thế cho Quy chế tuyển chọn, tổ chức đào tạo học sinh hệ dự bị đại học và xét tuyển vào đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp đối với học sinh hệ dự bị đại học (Ban hành kèm theo Quyết định số 37/QĐ-BGD&ĐT ngày 30/9/1999 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT + Chương trình các môn học do Bộ GD&ĐT quy định cho hệ Dự bị Đại học (DBĐH) theo Quyết định số 2464/GD-ĐT ngày 01/8/1997 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT) (Gọi tắt là Quy chế 09) đã thể hiện nhiều sự thay đổi theo hướng cải tiến, mang tính chất chuyên môn hóa cao hơn. Cụ thể, học sinh khối C học các môn chính với số tiết: Văn: 9, Sử: 6, Địa: 6, môn Toán bỏ không học.; học sinh khối A, B trong phân môn tiếng Việt và Làm văn bỏ hẳn phần các thể loại văn nghị luận và các kiểu bài nghị luận.

Nhưng xét kĩ thì thấy vẫn còn có chỗ chưa hợp lí.

Trường DBĐH khi xét đầu vào đương nhiên phải dựa vào kết quả thi đại học của học sinh, và kết quả này là theo từng khối thi đại học: A, B, C.

Nhưng sau khi HS đã được tiếp nhận vào trường, việc vẫn phân học sinh học theo các khối A, B, C như hiện nay là chưa thật sự phù hợp.

Thời gian thực học của học sinh ở trường DBĐH không nhiều (28 tuần). Trong lúc cần phải tập trung củng cố, ôn tập kiến thức chuyên ngành để giúp các em đủ sức theo học ở bậc đại học sau này thì chúng ta lại lãng phí thời gian trong việc bố trí cho các em học các môn không chuyên ngành, không thực sự cần thiết với các em trong năm sau (khi vào đại học).

Ví dụ, học sinh khối C ở trường DBĐH học xong, khi xét tuyển vào đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp thì chắc chắn các em sẽ được phân vào một ngành học nào đó cụ thể: hoặc Văn, hoặc Sử, hoặc Địa.

Việc phân học sinh trường DBĐH theo các khối A, B, C như hiện nay, thực chất là chưa thoát li được kiểu tư duy phổ thông hóa. Các khối thi đại học như hiện nay chỉ có tác dụng đối với học sinh phổ thông thi vào đại học mà thôi, khi thi đỗ vào đại học các em cũng sẽ được vào từng ngành cụ thể. Học sinh DBĐH đã thi đại học, và các em đương nhiên phải bị buộc phải thi theo khối như tất cả các thí sinh khác. Nhưng các em được tuyển chọn vào học tại trường DBĐH với mục đích được củng cố kiến thức, tạo điều kiện cho các em vững vàng hơn trong quá trình theo học đại học sau này. Sau khi rời trường DBĐH vào đại học, các em sẽ không dùng đến các kiến thức của các môn phụ trợ. Như vậy, việc phân học sinh DBĐH thành các khối như hiện nay là chung chung, nặng tính hình thức và không thiết thực.

Nên chăng, học sinh khi vào trường DBĐH, các em sẽ đăng kí vào ngành nào, nhà trường dựa vào đó sẽ phân hẳn các em thành các lớp : Ngữ Văn , lớp Lịch sử, lớp Địa lí. Học sinh lớp Ngữ văn sẽ không phải học hai bộ môn sử và địa. Thời lượng 12 tiết/ tuần của hai môn này sẽ được chuyển cho bộ môn Ngữ văn, thành 21 tiết/ tuần. Trên cơ sở đó chúng ta sẽ có kế hoạch chương trình cụ thể cho các phân môn của bộ môn Ngữ Văn, ví dụ thời lượng 21 tiết/ tuần sẽ được chia cho các phân môn như: Văn học: 10 tiết + Ngữ học : 7 tiết/ tuần + Làm văn: 4 tiết/ tuần (10+7+4=21 tiết).

Việc Bộ GD&ĐT mạnh dạn bỏ hẳn môn Toán học đối với học sinh khối C, bỏ hẳn phần văn nghị luận đối với học sinh khối A, B trong phân môn tiếng Việt và Làm văn khi ban hành Quy chế 09 + đề cương chi tiết 11 môn học, thay thế cho Quy chế 37 + Quyết định số 2464 đã thể hiện nhiều sự thay đổi theo hướng cải tiến, mang tính chất chuyên môn hóa cao hơn, được giảng viên và học sinh đồng tình, hoan nghênh nhiệt liệt.

Gần đây, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân trong phần trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội ngày 30/3/2007 đã khẳng định: theo lộ trình đổi mới giáo dục đại học đến năm 2010 sẽ bỏ kì thi tuyển đại học, chuyển sang xét tuyển trên cơ sở căn cứ vào kết quả thi tốt nghiệp môn chuyên ngành, tùy thuộc vào khối ngành. Như vậy, rõ ràng việc thi đại học nói chung và việc xếp các khối thi đại học A, B, C như hiện nay, trong tương lai không xa sẽ không tồn tại.

Phân thành các lớp bộ môn ở trường DBĐH như đã đề cập trên sẽ tạo điều kiện cho HS chuẩn bị đầy đủ kiến thức chuyên sâu trước khi bước vào học chuyên ngành ở trường đại học mà mình đã chọn, giúp hệ thống trường DBĐH tránh được sự tụt hậu trong công tác đào tạo, phù hợp với lộ trình đổi mới giáo dục đại học mà Bộ GD&ĐT đang tiến hành.

2. Bên cạnh đó, hiện nay giảng viên các trường DBĐH đang tích cực học tập bồi dưỡng trình độ, năng lực của mình theo hướng chuyên sâu (sau đại học). Kể từ cấp đào tạo Thạc sĩ trở đi, chắc chắn tất cả học viên sẽ được đào tạo chuyên sâu theo từng chuyên ngành cụ thể.

Như vậy sau khi học sau đại học, năng lực, trình độ của từng giảng viên chỉ được bồi dưỡng, nâng cao ở một lĩnh vực nhất định. Bố trí một thạc sĩ ngôn ngữ học dạy tất cả các phân môn của bộ môn Ngữ văn như Văn học, Ngôn ngữ học, Làm văn, Lí luận văn học, rõ ràng là việc làm cần nên xem xét lại một cách nghiêm chỉnh. Vì như thế là làm giảm sút tính chuyên môn hóa của giáo viên, lãng phí chất xám trong lĩnh vực chuyên sâu của từng giáo viên và chắc chắn gián tiếp làm giảm chất lượng học tập của học sinh.
Thử so sánh, hoặc một thạc sĩ Văn học phải căng người ra soạn bài, lên lớp tất cả các phân môn của bộ môn Ngữ văn để dạy cho học sinh DBĐH (giống như ở trường phổ thông), hoặc vị thạc sĩ nọ chỉ chuyên tâm nghiên cứu, tham khảo tài liệu, soạn giảng và lên lớp một phân môn Văn học mà mình đã được đào tạo ở Cao học, thì trường hợp nào đem lại hiệu quả cao hơn? Và trường hợp nào sẽ củng cố, bổ sung kiến thức cho học sinh DBĐH vững vàng, sâu sắc hơn?

Từ đó, cần có nhiều biện pháp thiết thực để động viên, khích lệ giáo viên các trường DBĐH tích cực hơn nữa trong việc bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực của mình qua việc tham gia học Sau đại học. Tùy theo thực tế từng trường, lãnh đạo nhà trường cần có phương hướng liên kết mở các lớp sau đại học tại chỗ để các giáo viên không đủ điều kiện đi học xa cũng có thể nâng cao trình độ của mình. Trong đào tạo sau đại học, cần chú trọng đến thực chất và hiệu quả, sao cho phù hợp với xu thế phát triển theo hướng chuyên ngành của lộ trình đổi mới giáo dục đại học nước ta hiện nay.

3. Bằng tất cả tâm huyết với sự nghiệp giáo dục đào tạo con em các dân tộc thiểu số, trong ý thức thực sự cầu thị và nghiêm chỉnh tôn trọng chí tiến thủ, chúng tôi mạnh dạn đề xuất một cách phân lớp mới và phân công giáo viên giảng dạy theo phân môn ở trường Dự bị đại học như trên.

Mong nhận được những ý kiến thảo luận, góp ý chân tình của quý cấp lãnh đạo và đồng nghiệp.


Đỗ Thành Dương - Trường Dự bị đại học dân tộc Trung ương Nha Trang.
Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó