Khi Bộ GD-ĐT điều chỉnh đáp án môn vật lý kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2008, những tưởng đây sẽ là bài học đầy kinh nghiệm cho công tác ra đề thi tuyển sinh ĐH, CĐ. Thế nhưng, sau hai đợt thi tuyển sinh ĐH, tình hình vẫn không được cải thiện.
Sau mỗi đợt thi, tòa soạn Tuổi Trẻ liên tục nhận được những ý kiến thắc mắc về đề thi và đáp án từ thí sinh, phụ huynh và giáo viên, giảng viên các trường THPT, ĐH. Hầu hết đề thi các môn vật lý, sinh, tiếng Anh, hóa, văn, sử... đều có rất nhiều lời phàn nàn!

Những sự cố do chủ quan

Đầu tiên là một lỗi chính tả trong đề thi môn hóa học khối B, khi chữ "hoàn toàn" trong đề thi lại ghi thành "hoàn hoàn". Lỗi này không lớn và bản thân thí sinh có thể phát hiện, nhưng thật khó hiểu khi một đề thi quốc gia, qua bao nhiêu "cửa" ra đề, phản biện, biên tập... lại sót một lỗi chính tả như vậy.

Tiếp theo là câu số 18 mã đề 195 môn hóa khối B, Tuổi Trẻ phản ánh và ban ra đề thi của bộ cũng thừa nhận "đây là một sơ suất rất đáng tiếc của tổ bộ môn khi biên tập câu trắc nghiệm (đúng ra phải ghi là X lại ghi là Y)", và bộ đã xử lý bằng cách "không cho điểm câu này, chia đều tổng số điểm của toàn bài thi cho các câu còn lại". Một cán bộ của một trường ĐH tại TP.HCM cho biết đó là một cách xử lý kịp thời của bộ, thế nhưng đúng ra Bộ GD-ĐT nên công khai xin lỗi thí sinh và xử lý theo nguyên tắc các thí sinh làm đúng câu này đều được cho điểm sẽ hay hơn và sòng phẳng hơn.

Với sự cố thi CĐ nhưng phát nhầm đề thi ĐH tại Trường CĐ Mỹ thuật trang trí Đồng Nai, trung tâm sao in đề thi của ĐHQG TP.HCM đã nhận trách nhiệm về phần mình, tuy nhiên đơn vị này cũng cho rằng các cán bộ coi thi đã quá mệt mỏi trong quá trình làm đề thi nên nhầm lẫn về tiêu đề trên đề thi. Đề thi văn khối CĐ là dòng "Đề thi tuyển sinh CĐ 2008 môn văn khối C", còn đề thi môn văn của kỳ thi ĐH là "Đề thi tuyển sinh ĐH, CĐ 2008 môn văn khối C". Nếu dòng chữ của đề thi môn văn ĐH chỉ là: "Đề thi tuyển sinh ĐH 2008 môn văn khối C" sẽ dễ dàng phân biệt hơn và nhiều khả năng tránh được sự cố đáng tiếc này.

Vừa sai, vừa thừa lại vừa thiếu!

Chưa có kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ nào lại có nhiều thắc mắc về đề thi như kỳ thi năm nay. Các môn sinh, vật lý, tiếng Anh, toán đều có những thắc mắc, trong đó môn vật lý có nhiều thắc mắc nhất.

Thậm chí môn văn năm nay được xem là đề lạ và hay, có tính phân hóa, song không ít thí sinh cũng phàn nàn về đề văn khối D. Một thí sinh gửi thư về cho Tuổi Trẻ tâm sự: "Em thấy những đề thi năm trước của môn văn khối D trải đều phần chung cho hai loại sách không phân ban và phân ban (bộ 1 và 2). Nhưng đề năm nay riêng về tác giả Nam Cao, sách phân ban tụi em học rất ngắn so với sách không phân ban.

Và cả bài Đây thôn Vĩ Dạ lẫn Vợ chồng A Phủ chỉ là những bài đọc thêm, không nằm ở chương trình chính! Như mọi người cũng biết do chạy theo giáo án nên đâu phải thầy cô nào cũng dạy những bài đọc thêm, có bạn còn chưa được đọc qua một lần hay nhiều lắm cũng chỉ được đọc và tóm tắt. Liệu tụi em có thiệt thòi quá không?". Tâm sự ấy không phải không có lý khi đề thi chưa thuyết phục được thí sinh về sự công bằng, dẫu ai cũng biết trên nguyên tắc đã học thì phải học cả phần đọc thêm.

Ngay cả các đề thi môn sử, văn khối C cũng có nhiều ý kiến phàn nàn quá dài, khó có thể làm hết trong vòng ba giờ. Thậm chí có nhiều giảng viên ĐH phản ảnh trên báo chí đáp án môn lịch sử vừa sai, vừa thừa lại vừa thiếu!

Nguyễn Phan - Tuổi Trẻ